Thiền Chánh Niệm: Từ Cơ Chế Thần Kinh Đến Sức Khỏe Thể Chất

Dưới góc độ của một chuyên gia giáo dục về tâm sinh lý và thần kinh học, tôi xem cơ thể con người là một hệ thống sinh học tinh vi, nơi "tâm" và "thân" không bao giờ tách rời. Thiền định, trong dòng chảy của khoa học hiện đại, không còn là một khái niệm huyền bí mà là một phương pháp rèn luyện có khả năng tái cấu trúc chính "bộ máy" sinh học của chúng ta. Bài phân tích này sẽ giúp các bạn hiểu rõ con đường từ một ý niệm tĩnh lặng đến sự thay đổi của từng tế bào.

1. Nhập môn: Thiền dưới góc độ Khoa học Thần kinh

 

Trong hệ thống tri thức Phật học và y học não bộ, Thiền (Dhyāna) được định nghĩa là trạng thái "tĩnh lự" — tư duy trong sự tĩnh lặng và tỉnh thức. Đây là một tiến trình rèn luyện sự chú tâm vào một đối tượng duy nhất nhằm đạt được trạng thái quân bình giữa "tâm" (ý thức) và các "tâm sở" (trạng thái tâm lý đi kèm).

"Thiền là sự tỉnh thức và luôn ý thức được những gì đang xảy ra trong cơ thể, trong tâm trí và cuộc sống hằng ngày của chính mình."

Khi thực hành thiền, chúng ta không chỉ ngồi yên, mà là đang thiết lập một sự kết nối sâu sắc với hiện tại. Trạng thái tâm trí này đóng vai trò là "người điều khiển", tác động trực tiếp và làm thay đổi toàn bộ luồng vận hành của "cỗ máy" sinh học con người.

2. Phân tích "Phản ứng Stress": Chuỗi dây chuyền Hormone và sự mất cân bằng

Để hiểu giá trị của thiền, hãy tưởng tượng hệ thần kinh của bạn như một chiếc xe. Stress chính là việc chúng ta nhấn "bàn đạp ga" quá mạnh và liên tục. Khi gặp áp lực, cơ thể khởi động một chuỗi phản ứng sinh hóa để ứng phó khẩn cấp:

1. Kích hoạt Hệ Thần kinh Giao cảm: Phản ứng "chiến hay chạy" (fight or flight) bùng phát.
2. Giải phóng Chất dẫn truyền: Các tế bào tiết ra Norepinephrine.
3. Kích thích Nang thượng thận: Tiết ra Epinephrine (Adrenaline) làm nhịp tim đập nhanh và bắp thịt căng cứng.
4. Trục Nội tiết Stress: Hệ thần kinh sản xuất chất CRH (Corticotropin-releasing hormone) truyền đến tuyến yên.
5. Phản ứng Hormone: Tuyến yên tiết ra ACTH, kích thích nang thượng thận tạo ra Cortisol.

Điểm nhấn "So what?": Chúng ta cần đính chính một quan niệm sai lầm: Cortisol không phải là độc tố; nó là chất thiết yếu giúp cơ thể tái tạo sự quân bình sau căng thẳng. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, việc stress mãn tính khiến Cortisol bị dư thừa kéo dài. Sự dư thừa này chính là "kẻ thù" khiến nhịp tim không đều, huyết áp cao và bào mòn hệ thống miễn dịch. Khoa học chứng minh 60-90% bệnh tật bắt nguồn từ chính sự lạm dụng "bàn đạp ga" sinh học này.

3. Cơ chế Tự điều trị: Sự cân bằng giữa Hệ Giao cảm và Đối giao cảm

Nếu stress là "ga", thì thiền định chính là "chân phanh" (hệ đối giao cảm), giúp đưa cơ thể trở về trạng thái thăng bằng nội môi (Homeostasis).

Đặc điểm so sánh	Trạng thái Stress (Hệ Giao cảm)	Trạng thái Thiền định (Hệ Đối giao cảm)	Kết quả sức khỏe
Nhịp tim	Tăng cao, dồn dập	Chậm lại, nhịp nhàng	Ổn định hệ tim mạch
Nhịp thở	Nhanh, nông, khó thở	Hơi thở bụng sâu, êm dịu	Tăng cường oxy, lắng dịu cảm xúc
Hóa chất chủ đạo	Thặng dư Norepinephrine, Cortisol	Tiết ra Acetylcholine	Tái tạo sự quân bình nội môi
Hệ tiêu hóa	Bị ức chế, gây khó tiêu	Hoạt động êm dịu, hiệu quả	Phòng ngừa bệnh nội thương
Trạng thái Thân - Tâm	Bức bối, tiêu cực	Thư thái, an lạc	Tự trị liệu (Self-care)

Thiền định giúp cơ thể tiết ra chất Acetylcholine để đối trọng với các hormone stress, cho phép các cơ quan nội tạng được "nghỉ ngơi" và tái cấu trúc.

4. Các chỉ số đo lường được: Nhịp tim, Huyết áp và Sức khỏe Mãn tính

Dựa trên các nghiên cứu thực nghiệm của Bác sĩ Herbert Benson (Đại học Harvard), thiền định không chỉ là lý thuyết mà mang lại những thay đổi vật lý đo lường được:

• Ổn định huyết áp và tim mạch: Việc ngồi yên từ 10-20 phút (2 lần/ngày) giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh tim và mất ngủ.
• Quản lý đường huyết: Ở bệnh nhân tiểu đường, thiền làm giảm sự căng thẳng tâm thần, từ đó ngăn chặn tình trạng lượng đường trong máu gia tăng đột biến do phản ứng hormone stress.
• Lưu thông khí huyết qua "Thiền trong hành động": Thiền không chỉ là ngồi yên. Khi bạn thực hành rửa mặt trong tỉnh thức, chú tâm vào dòng nước mát, hay cắm một cành hoa với sự tập trung sâu sắc, nhịp tim và huyết áp cũng sẽ ổn định tương tự như lúc ngồi thiền. Hơi thở bụng lúc này làm êm dịu mọi kích động, giúp huyết mạch lưu thông tốt hơn.

5. Bộ não "Mềm dẻo": Tính linh hoạt Thần kinh (Neuroplasticity) và Sự Minh mẫn

Bộ não nặng khoảng 1,3 - 1,4kg với 100 tỷ tế bào thần kinh của chúng ta không phải là một khối cứng nhắc. Nó có tính mềm dẻo thần kinh (Neuroplasticity).

• Tái cấu trúc mạng lưới: Mỗi tế bào thần kinh tiếp nhận khoảng 5.000 kết nối (khớp nối - synapses). Khi bạn chọn "tỉnh giác" thay vì "giận dữ", bạn đang thực sự xây dựng một "con đường mòn" mới cho luồng điện và chất hóa học trong não. Luyện tập thường xuyên sẽ làm con đường này rộng hơn, giúp sự lạc quan trở thành phản xạ tự nhiên.
• Loại bỏ "Năm triền cái" (Năm chướng ngại tâm lý): Thiền quét sạch các rào cản: Tham lam, Sân hận, Hôn trầm (lười biếng), Dao động (lo âu/hối hận) và Hoài nghi.
• Sự minh mẫn: Khi các chướng ngại này tan biến, tuệ giác phát sanh. Bộ não trở nên sáng suốt như mặt trăng thoát khỏi mây mù, nâng cao hiệu suất học tập và làm việc.

6. Kết luận: Lợi ích thực tiễn và Thông điệp cho Người học

Hiểu về cơ chế sinh học của thiền là bước đầu để thực hiện "Chánh kiến" trong việc chăm sóc bản thân. Thiền không phải là điều huyền bí, mà là một thành tựu sinh học có thể đạt được. Hãy ghi nhớ 3 từ khóa:

• Tỉnh giác: Luôn nhận biết rõ ràng mọi diễn biến của thân và tâm trong hiện tại .
• Quân bình: Duy trì sự thăng bằng giữa "ga" và "phanh" thần kinh để bảo vệ nội tạng.
• Chuyển hóa: Kiên trì xây dựng những lộ trình thần kinh mới để thay đổi tính cách và sức khỏe.

Lời dạy cổ xưa "Tâm làm chủ, tâm tạo tác" nay đã được khoa học thần kinh minh chứng. Khi làm chủ được tâm trí, bạn sẽ đạt được trạng thái "Vô bệnh lợi tối thắng" — sức khỏe chính là lợi ích lớn nhất của đời người. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như rửa mặt hay thở sâu trong tỉnh thức ngay hôm nay.

 

Tỉnh Thức Mỗi Ngày

 

@taotechinh7

Kiến_Tạo_Giác_Ngộ Tứ Diệu Đế (Cattāri Ariya Saccāni), hay Bốn Chân Lý Cao Thượng, là một giáo lý căn bản và trụ cột của Phật giáo, được Đức Phật khai thị để giải thích về bản chất của cuộc đời, nguyên nhân đau khổ, mục tiêu giải thoát, và con đường thực hành để đạt được giải thoát. #tudieude #hocphat #giacngo

♬ original sound - taotechinh7

Read More

 

Vỏ bưởi kết hợp sả và lá chanh để xông có lợi gì?

        

Việc sử dụng vỏ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, tùy thuộc vào cách thức bạn thực hiện:

• Xông toàn thân: Phương pháp này giúp giải cảm nhẹ, thư giãn tinh thần và giảm các triệu chứng đau đầu, đau mỏi vai gáy. Ngoài ra, nó còn giúp giảm cảm giác sợ gió và sợ lạnh.
• Xông vùng mũi họng: Cách xông này có tác dụng thông mũi và làm giảm tình trạng đau nặng đầu do phong hàn gây ra.
• Cải thiện tinh thần và giấc ngủ: Tinh dầu từ các nguyên liệu này khi xông giúp ổn định thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Khi thực hiện, bạn chỉ cần cho các thành phần vào nước đun sôi rồi bắt đầu xông. Tuy nhiên, hãy lưu ý chỉ sử dụng vỏ bưởi sạch, đã được ngâm rửa kỹ để tránh tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Những người đang điều trị bệnh mạn tính hoặc phụ nữ có thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng các liệu pháp hỗ trợ sức khỏe từ vỏ bưởi.

Read More

Hướng Dẫn Toàn Diện: 8 Cách Sử Dụng Nhân Sâm Tươi Tại Nhà Cho Người Mới Bắt Đầu

 

Lời Mở Đầu: Khám Phá "Thần Dược" Nhân Sâm

Từ hàng ngàn năm nay, nhân sâm đã được xem là một trong những loại thượng dược quý giá nhất trong kho tàng Y học Cổ truyền. Với nhiều công dụng tuyệt vời giúp bồi bổ sức khỏe, tăng cường hệ miễn dịch và kéo dài tuổi thọ, nhân sâm luôn là một vị thuốc được trân trọng.

Tuy nhiên, đừng để sự quý giá của nhân sâm khiến bạn e ngại. Việc chế biến và sử dụng nhân sâm tươi tại nhà thực ra lại rất đơn giản và dễ tiếp cận nếu bạn nắm vững những phương pháp đúng đắn. Tài liệu này được biên soạn với mục đích cung cấp một lộ trình rõ ràng, chi tiết, giúp bạn có thể tự tin tận dụng tối đa những lợi ích mà "thần dược" này mang lại.

Tuy nhiên, trước khi bắt đầu, điều quan trọng nhất là phải hiểu rõ những lưu ý an toàn để đảm bảo nhân sâm phát huy tác dụng tốt nhất mà không gây hại.

--------------------------------------------------------------------------------

1. Đọc Kỹ Trước Khi Dùng: Những Lưu Ý Vàng Về An Toàn

Nhân sâm là một loại thảo dược bổ nhưng không phải ai cũng có thể dùng và dùng như thế nào cũng được. Việc sử dụng sai cách, sai liều lượng hoặc sai đối tượng có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn. Dưới đây là những quy tắc an toàn bạn bắt buộc phải nắm rõ.

1.1. Liều Lượng và Thời Điểm Sử Dụng Hợp Lý

Để nhân sâm phát huy hiệu quả tối ưu và an toàn, hãy tuân thủ 3 quy tắc cốt lõi sau:

• Liều lượng khuyến nghị: Chỉ nên dùng từ 4 đến 10 gram nhân sâm tươi mỗi ngày. Sử dụng quá liều có thể gây phản tác dụng và các triệu chứng không mong muốn.
• Thời điểm vàng: Nhân sâm chỉ nên được sử dụng vào buổi sáng. Dùng vào buổi tối có thể gây hưng phấn, dẫn đến mất ngủ.
• Thực phẩm cần tránh: Tuyệt đối không dùng nhân sâm chung với củ cải, cà phê, và chè (trà). Các loại thực phẩm và đồ uống này có thể làm giảm hoặc triệt tiêu tác dụng quý giá của nhân sâm.

1.2. Những Ai Cần Đặc Biệt Thận Trọng Với Nhân Sâm?

Dù là thuốc bổ hàng đầu, nhân sâm lại là "khắc tinh" với một số thể trạng và bệnh lý. Nếu bạn thuộc một trong các nhóm dưới đây, hãy tuyệt đối cẩn trọng và không tự ý sử dụng.

1. Người đang có bệnh cấp tính:
   • Các bệnh như cảm mạo, phát sốt, viêm gan cấp, viêm dạ dày-ruột cấp, viêm tuỵ cấp. Nhân sâm có tính bổ khí, có thể làm cho tà khí (tác nhân gây bệnh) bị giữ lại trong cơ thể, khiến bệnh kéo dài và nặng thêm.
2. Phụ nữ mang thai và trẻ em:
   • Phụ nữ mang thai: Sử dụng nhân sâm có thể gây khó sinh, thậm chí là sẩy thai hoặc dị tật bẩm sinh. Phụ nữ cho con bú cũng nên tránh vì có thể gây ngộ độc cho trẻ sơ sinh.
   • Trẻ em dưới 14 tuổi: Nhân sâm có thể thúc đẩy sự phát dục của tuyến sinh dục, gây ra tình trạng dậy thì sớm ở trẻ.
3. Người có vấn đề về huyết áp và tim mạch:
   • Nhân sâm có tác dụng hai chiều lên huyết áp: liều nhỏ có thể làm tăng huyết áp, nhưng liều lớn lại có thể hạ huyết áp. Sự thay đổi thất thường này rất nguy hiểm cho người bệnh, có thể dẫn đến tai biến. Nó cũng có thể làm tăng nhịp tim.
4. Người có các bệnh lý cụ thể khác:
   • Bệnh tự miễn: Người mắc bệnh lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp không nên dùng, vì nhân sâm có thể làm bệnh nặng thêm.
   • Rối loạn tiêu hóa: Người bị trào ngược dạ dày, trướng bụng, đầy hơi, hoặc đang bị tiêu chảy, phân nát tuyệt đối không nên dùng.
   • Mất ngủ: Người bị mất ngủ nhưng sức khỏe yếu nếu muốn dùng thì chỉ nên dùng liều rất thấp vào buổi sáng.
   • Xuất tinh sớm, di tinh: Nhân sâm có tác dụng như một nội tiết tố, thúc đẩy kích dục tố, có thể làm tình trạng này nặng hơn.

Cảnh báo: Sử dụng nhân sâm quá liều hoặc sai đối tượng có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn như mất ngủ, đau đầu, tăng huyết áp, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ nếu bạn có bệnh nền.

Khi đã nắm rõ những lưu ý quan trọng, hãy cùng khám phá 8 cách chế biến nhân sâm tươi đơn giản và hiệu quả tại nhà.

--------------------------------------------------------------------------------

2. 8 Phương Pháp Chế Biến và Sử Dụng Nhân Sâm Tươi Hiệu Quả

Dưới đây là 8 phương pháp phổ biến và dễ thực hiện nhất để bạn có thể tự chế biến nhân sâm tươi, phù hợp với nhiều nhu cầu và khẩu vị khác nhau.

Phương pháp 1: Nhân Sâm Ngâm Mật Ong

• Công dụng chính: Rất tốt cho người mất ngủ, căng thẳng, mệt mỏi và lo âu. Đây là cách bảo quản sâm tươi lâu dài và hiệu quả.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
  • Mật ong nguyên chất
• Cách làm:
  1. Rửa sạch nhân sâm, để ráo nước hoàn toàn rồi thái thành những lát mỏng.
  2. Xếp các lát sâm vào một bình thủy tinh sạch, khô.
  3. Đổ mật ong nguyên chất vào bình theo tỷ lệ 4 phần sâm, 6 phần mật ong.
  4. Đậy kín nắp và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Ngâm trong khoảng 1-2 tháng là có thể sử dụng.
• Cách dùng: Mỗi lần dùng khoảng 10g (cả sâm và mật ong), ăn trực tiếp vào buổi sáng trước bữa ăn 15-30 phút.

Phương pháp 2: Sinh Tố Nhân Sâm Sữa Tươi

• Công dụng chính: Thức uống bổ dưỡng giúp bồi bổ cơ thể, cung cấp năng lượng và tăng cường chức năng trí não.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
  • 1-2 quả chuối
  • 1 hộp sữa chua
  • 250ml sữa tươi
• Cách làm:
  1. Nhân sâm rửa sạch, thái thành lát mỏng.
  2. Chuối bóc vỏ, cắt thành khúc nhỏ.
  3. Cho tất cả nguyên liệu (nhân sâm, chuối, sữa chua, sữa tươi) vào máy xay sinh tố và xay đến khi hỗn hợp nhuyễn mịn.
• Cách dùng: Mỗi lần uống chỉ nên dùng từ 1-4g nhân sâm. Dùng 2-3 lần mỗi ngày để bồi bổ sức khỏe.

Phương pháp 3: Nhân Sâm Ngâm Rượu

• Công dụng chính: Giúp bồi bổ sức khỏe, tăng cường sinh lực, đặc biệt hữu ích cho nam giới.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
  • Rượu nếp (độ cồn phù hợp)
• Cách làm:
  1. Chọn những củ sâm có kích thước vừa phải, hình dáng đẹp. Rửa thật kỹ, đặc biệt là các kẽ rễ, để loại bỏ hết đất cát.
  2. Cho nguyên củ sâm vào bình thủy tinh, đổ ngập rượu nếp.
  3. Đậy kín nắp và ngâm trong ít nhất 3 tháng. Bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng mặt trời.
• Cách dùng: Mỗi ngày chỉ nên uống 1-2 cốc nhỏ để đảm bảo an toàn.

Phương pháp 4: Trà Nhân Sâm

• Công dụng chính: Cách dùng đơn giản, nhanh chóng và hiệu quả để bồi bổ cơ thể, giúp tỉnh táo tinh thần.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
  • Mật ong (tùy chọn)
• Cách làm:
  1. Nhân sâm rửa sạch, thái thành những lát thật mỏng.
  2. Cho 1-2 lát sâm vào ấm trà hoặc ly.
  3. Rót nước sôi vào, hãm trong khoảng 5-10 phút. Có thể thêm 2 muỗng cà phê mật ong để tăng hương vị.
• Cách dùng: Uống 2 lần mỗi ngày, vào buổi sáng và chiều tối. Có thể ăn cả lát sâm sau khi hãm để tận dụng hết dưỡng chất.

Phương pháp 5: Ngậm Lát Sâm Tươi

• Công dụng chính: Phù hợp với người mệt mỏi, suy giảm hô hấp hoặc ho suyễn.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
• Cách làm:
  1. Rửa sạch củ sâm, thái thành từng lát thật mỏng.
  2. Ngậm lát sâm trong miệng cho đến khi mềm ra, sau đó nuốt dần cả bã.
• Cách dùng: Mỗi lần ngậm 1-2 lát. Có thể ngậm hàng ngày khi cảm thấy mệt mỏi.

Phương pháp 6: Sắc Nước Nhân Sâm

• Công dụng chính: Dùng cho người cơ thể suy nhược, người mới ốm dậy hoặc cần phục hồi sức khỏe sau phẫu thuật.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
  • Đường phèn (tùy chọn)
• Cách làm:
  1. Dùng 5-10g nhân sâm tươi đã thái nhỏ, cho vào nồi cùng với một lượng nước vừa đủ.
  2. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, sắc cho đến khi nước cạn còn khoảng một nửa.
  3. Có thể thêm 2-3 muỗng đường phèn nếu muốn có vị ngọt thanh.
• Cách dùng: Uống 1-2 lần mỗi ngày. Lưu ý ăn cả phần bã sâm đã sắc để tận dụng hết dưỡng chất.

Phương pháp 7: Cháo Nhân Sâm

• Công dụng chính: Món ăn bổ dưỡng, dễ hấp thu, giúp tăng cường sức khỏe cho người già, người ốm.
• Nguyên liệu:
  • Nhân sâm tươi
  • Gạo
• Cách làm:
  1. Nhân sâm rửa sạch, cắt lát mỏng hoặc để nguyên củ.
  2. Vo gạo sạch, cho gạo và nhân sâm vào nồi.
  3. Đổ nước ngập gạo và nấu trên lửa vừa khoảng 10-15 phút hoặc cho đến khi cháo chín nhừ.
• Cách dùng: Nên sử dụng 1-2 lần mỗi tháng để bồi bổ cơ thể.

Phương pháp 8: Gà Hầm Nhân Sâm

• Công dụng chính: Món canh thơm ngon, đại bổ, giúp thanh nhiệt, phục hồi sinh lực và bồi bổ toàn diện cho cơ thể.
• Nguyên liệu:
  • Gà nguyên con (gà tơ hoặc gà ác)
  • Nhân sâm tươi
  • Đông trùng hạ thảo
  • Gạo nếp
  • Táo đỏ
  • Cam thảo và các gia vị khác
• Cách làm:
  1. Sơ chế gà, nhân sâm và các nguyên liệu đi kèm thật sạch sẽ.
  2. Nhồi các nguyên liệu như đông trùng hạ thảo, gạo nếp, táo đỏ và cam thảo vào bên trong bụng gà.
  3. Dùng chỉ khâu chặt bụng gà lại để nguyên liệu không bị bung ra trong quá trình hầm.
  4. Cho gà và nhân sâm vào nồi hầm, đun với lửa nhỏ trong khoảng 2 giờ cho đến khi gà chín mềm.
• Lưu ý: Hầm với lửa nhỏ và đều, không để gà bị nhừ quá sẽ làm mất đi độ ngon của món ăn.

Mỗi phương pháp đều mang lại những lợi ích riêng. Hãy chọn cách phù hợp nhất với khẩu vị và nhu cầu sức khỏe của bạn.

--------------------------------------------------------------------------------

3. Lời Kết: Sử Dụng Nhân Sâm Một Cách Thông Minh

Nhân sâm đích thực là một món quà quý giá từ thiên nhiên, nhưng chìa khóa để khai thác sức mạnh của nó nằm ở việc sử dụng một cách điều độ, đúng đắn và có hiểu biết. Hãy nhớ rằng, "thần dược" chỉ phát huy tác dụng khi được dùng đúng người, đúng lúc và đúng liều lượng.

Chúng tôi khuyến khích bạn bắt đầu với một liều lượng nhỏ, lắng nghe những phản ứng của cơ thể và điều chỉnh cho phù hợp. Đừng quên những lưu ý an toàn đã được nêu ở phần đầu, đặc biệt nếu bạn có các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Chúc bạn và gia đình luôn dồi dào sức khỏe!

Nguồn :  Nguồn Dinh Dưỡng , Kiến Thức Bách Khoa , Nguồn Tin Nông Nghiệp

 

Read More

Lợi ích của quả lê trong y học cổ truyền

 

Lợi ích của quả lê trong y học cổ truyền rất đa dạng và quý giá. Quả lê có tính mát, hơi chua, có tác dụng thanh nhiệt, nhuận phế, tiêu đờm, giảm ho; đồng thời có tác dụng thanh tâm giáng hỏa, dưỡng huyết sinh tân, nhuận trường, tiêu độc. 

Chữa ho, đau họng, hạ sốt

Lê thường được dùng để điều trị các bệnh về hô hấp như ho khan, ho có đờm, viêm phế quản, đồng thời giúp giải nhiệt, thanh lọc cơ thể, tăng cường sức khỏe tổng thể. Theo y học cổ truyền, lê sống có tác dụng thanh nhiệt, nhuận táo cho lục phủ, còn nấu chín thì bổ âm cho ngũ tạng.

Mẹo : Dùng lê hấp cách thuỷ hoặc trà từ lê có thể giúp đẩy nhanh thời gian hồi phục khi ho và cảm lạnh, đồng thời làm ẩm khi khô họng, ho khan. Lê còn có thể giúp giảm nhiệt độ cơ thể khi bị sốt.

 

Ngoài ra, lê còn được dùng trong nhiều bài thuốc dân gian trị ho, hôi miệng, viêm họng, đau mắt sưng đỏ và một số chứng bệnh khác như sưng đau họng, táo bón ( Quả lê cũng giống như thuốc nhuận tràng. Nếu sử dụng lê thường xuyên, chứng táo bón sẽ được cải thiện. ) , tăng huyết áp thể can dương thượng cang, thậm chí giúp phòng ngừa loãng xương và ung thư ruột già nhờ chứa nhiều boron và chất xơ. Lê cũng có tác dụng làm giảm mệt mỏi, tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa.

Một số bài thuốc cổ truyền phổ biến dùng quả lê bao gồm chưng lê với đường phèn chữa ho khan, cao lê mật ong chữa ho nhiều đờm có máu, nấu cháo lê cho trẻ em suy nhược hoặc dùng lê kết hợp với các thảo dược khác để trị viêm phế quản, ho kéo dài.

Tóm lại, quả lê là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền với nhiều công dụng như thanh nhiệt, nhuận phế, tiêu đờm, giảm ho, dưỡng huyết, sinh tân và hỗ trợ điều trị các bệnh về hô hấp cũng như các bệnh lý khác liên quan đến nhiệt độc và âm hư.

Đông Y

Read More

Nguyên nhân chính gây xuất tinh sớm là gì và cách phòng tránh

 

Nguyên nhân chính gây xuất tinh sớm bao gồm:

1. Nguyên nhân tâm lý:

   • Lo lắng, căng thẳng, áp lực trong quan hệ tình dục hoặc cuộc sống.

   • Tâm lý vội vàng, thiếu tự tin, sợ thất bại.

   • Trải nghiệm quan hệ tình dục tiêu cực trước đó.

   • Áp lực từ bạn tình hoặc mối quan hệ không thoải mái.

   • Stress kéo dài khiến khó kiểm soát được xuất tinh.

2. Nguyên nhân sinh lý:

   • Mất cân bằng nội tiết tố, đặc biệt là testosterone.

   • Rối loạn chức năng thần kinh và sự nhạy cảm quá mức của dây thần kinh sinh dục.

   • Các bệnh lý như viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt, bệnh lý về bao quy đầu.

   • Rối loạn cương dương gây khó kiểm soát thời gian xuất tinh.

   • Thường xuyên thủ dâm quá mức hoặc sai cách.

   • Lạm dụng chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, dinh dưỡng không khoa học, thiếu vận động.

3. Các nguyên nhân khác:

   • Quan hệ trong môi trường không thoải mái, chật hẹp.

   • Thiếu kiến thức về tình dục, thiếu kinh nghiệm quan hệ.

   • Thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, mất cân bằng cuộc sống.

---

Cách phòng tránh:

• Giữ tinh thần thoải mái, tránh áp lực trong quan hệ tình dục.

• Tăng cường giao tiếp và ổn định mối quan hệ với bạn tình.

• Điều chỉnh thói quen sinh hoạt lành mạnh: hạn chế rượu bia, thuốc lá; ăn uống đủ chất; tập thể dục đều đặn.

• Hạn chế thủ dâm quá mức, duy trì tần suất phù hợp.

• Điều trị kịp thời các bệnh lý nam khoa nếu có.

• Tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết để được điều trị đúng cách.

Như vậy, xuất tinh sớm là bệnh lý có thể phòng tránh và điều trị hiệu quả nếu có sự quan tâm đúng mức và áp dụng các biện pháp phù hợp.

Mạng Nội Trợ

Read More

6 mẹo làm đẹp giúp chị em trẻ trung bất chấp tuổi tác

 

Ngủ đủ giấc, uống đủ nước, thiết lập thói quen thoa kem chống nắng từ tuổi 20 để có làn da căng bóng, mịn màng ở tuổi 40, 50.

1. Thoa kem chống nắng

 

Nếu muốn có làn da mịn màng, sáng bóng ở tuổi 40, 50, bạn nên hình thành thói quen thoa kem chống nắng hàng ngày càng sớm càng tốt. Ánh nắng mặt trời là tác nhân hàng đầu gây ra các dấu hiệu lão hóa da như sạm, nám, nếp nhăn... Do đó, thoa kem chống nắng đều đặn mỗi ngày là điều vô cùng cần thiết để có được làn da trẻ trung bất chấp tuổi tác.

2. Đầu tư cho sản phẩm chăm sóc da chất lượng cao

Từ sau tuổi 30, làn da bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu lão hóa như da xỉn màu, vết chân chim hay nếp nhăn. Do đó, nên đầu tư cho các sản phẩm chăm sóc da chất lượng cao, chứa các thành phần chống lão hóa như AHA, vitamin C, E, retinol... Nếu không biết chọn sản phẩm nào, bạn có thể nhờ tới sự tư vấn của các chuyên gia làm đẹp hay chuyên gia da liễu.

3. Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ là liều thuốc trẻ hóa da miễn phí mà hiệu quả. Ngủ đủ 7 - 8 tiếng mỗi đêm giúp làn da có đủ thời gian phục hồi, tái tạo, sửa chữa các khuyết điểm, duy trì làn da trẻ trung, khỏe khoắn. Thiếu ngủ gây ra quầng thâm, bọng mắt, da xỉn màu, dễ xuất hiện các dấu hiệu lão hóa sớm.

4. Sử dụng vỏ gối lụa, satin

Ngủ đủ giấc, sử dụng vỏ gối lụa hoặc satin giúp làm đẹp da, hạn chế nếp nhăn.

Làn da có ít nhất 7 - 8 tiếng tiếp xúc với vỏ gối mỗi ngày nên chất lượng vỏ gối có tác động rất lớn đến làn da. Sử dụng vỏ gối lụa, satin giúp giữ ẩm, không gây nếp hằn trên da, không gây dị ứng. Nếu muốn có làn da trẻ hơn tuổi thật cả chục tuổi, nên đầu tư vỏ gối chất lượng cao.

5. Duy trì cân nặng ổn định

Duy trì cân nặng ổn định, không quá béo cũng không quá gầy để giữ được làn da khỏe mạnh. Quá gầy khiến khuôn mặt mất đi lượng cơ cần thiết, dễ xuất hiện nếp nhăn, tình trạng da chảy xệ. Nếu giảm cân quá nhanh, quá trình lão hóa sẽ diễn ra nhanh hơn. Nên lựa chọn chế độ ăn lành mạnh, nhiều rau xanh, hoa quả tươi, đảm bảo bổ sung đầy đủ chất đạm và chất béo tốt để có làn da mịn màng, căng bóng.

6. Uống nhiều nước

Uống trà hoa cúc, trà hoa hồng rất tốt cho da.

Uống đủ hai lít nước mỗi ngày để cấp ẩm cho da từ bên trong, hỗ trợ thải độc, cải thiện sức khỏe đường ruột. Sức khỏe đường ruột tốt giúp da sáng mịn, khỏe khoắn. Nên uống nước lọc, nước ép trái cây không đường hay các loại trà thảo mộc để làm đẹp da, ngăn ngừa các dấu hiệu lão hóa.

VINA TALK

(Theo Byrdie) 

Read More

Chuyên gia Đông y hướng dẫn cách sử dụng cây bông mã đề

 Cây bông mã đề từ lâu được biết đến là vị thuốc Đông y quen thuộc, có tác dụng hỗ trợ điều trị nhiều bệnh. Dưới đây là cách sử dụng cây bông mã đề tốt cho sức khỏe có sự tham vấn của Lương y Đa khoa Bùi Đắc Sáng, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Hội Đông y Hà Nội.

 

Tổng quan về cây bông mã đề

 

Mã đề là cây thân thảo, sống lâu năm, tái sinh bằng nhánh và hạt, thân cao khoảng 10-15cm. Lá có cuống dài, hình trứng (ảnh) dài 5–12cm, rộng 3,5 - 8cm, đầu tù, hơi có mũi nhọn.

 

Mã đề rất dễ nhận ra bởi phiến lá hình thìa, đôi khi hình trứng, có gân hình cung dọc theo sống lá và đồng quy ở ngọn và gốc lá. Hoa mã đề mọc thành bông, có cán dài 10–15cm, xuất phát từ kẽ lá, hoa dài lưỡng tính, đài 4, xếp cheo, hơi dính ở gốc, tràng màu nâu tồn tại, gồm 4 thùy nằm sen kẽ ở giữa các lá đài. Nhị 4 chỉ nhị mảnh, dài, 2 lá noãn chứa nhiều tiểu noãn. Mùa hoa nở trong tháng 7-8.

 

Hoa thụ phấn nhờ gió và phát tán bằng hạt. Quả hộp trong chứa nhiều hạt màu nâu đen bóng. Hạt rất nhỏ nhưng có thể thu hoạch và nghiền nát để trích lấy dung dịch keo bột. Một cây có thể sản sinh hàng ngàn hạt, hạt khuếch tán nhờ gió. Cây mã đề được tìm thấy trong nhiều môi trường sống khác nhau, từ những vùng ẩm ướt ở đồng bằng, vùng ven biển cho đến các khu vực bán sơn địa và vùng núi cao. Loài cây này trở thành loài cỏ dại có tính quốc tế, trở thành loài cây xâm nhập nguy hiểm ở một số nước.

 

Mã đề là chi chứa khoảng 200 loài thực vật có kích thước nhỏ, được gọi chung là mã đề. Phần lớn các loài là cây thân thảo, mặc dù có một số ít loài là dạng cây bụi nhỏ, cao tới 60 cm. Lá của chúng không có cuống, nhưng có một phần hẹp gần thân cây, là dạng cuống lá giả.

 

Chúng có 3 hay 5 gân lá song song và tỏa ra ở các phần rộng hơn của phiến lá. Các lá hoặc là rộng hoặc là hẹp bản, phụ thuộc vào từng loài. Các cụm hoa sinh ra ở các cuống thông thường cao 5-40 cm, và có thể là một nón ngắn hay một cành hoa dài, với nhiều hoa nhỏ, được thụ phấn nhờ gió.

 

Các loài mã đề mọc ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm châu Mỹ, châu Á, Úc, New Zealand,châu Phi và châu Âu. Nhiều loài trong chi phân bổ rộng khắp thế giới như là một dạng cỏ dại.

 

Riêng loài Mã đề Plantago asiatica (tên đồng nghĩa: Plantago major subsp. major hay Plantago major) có nguồn gốc ở vùng cận nhiệt đới ở Nam Á, được dùng làm thuốc từ lâu đời ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam.

 

Ở Việt Nam cây mã đề lá lớn được trồng phổ biến để làm rau và cây mã đề lá nhỏ mọc hoang dại trên khắp cả nước chủ yếu được dùng làm thuốc.

 

Công dụng của cây mã đề

 

Theo Lương y Bùi Đắc Sáng, trong lá cây mã đề giàu canxi và các khoáng chất khác, với 100 g lá chứa một lượng vitamin A tương đương với củ cà rốt. Toàn thân chứa một glucozit gọi là aucubin hay rinantin còn gọi là aucubozit. Trong lá có chất nhầy, chất đắng, carotin, vitamin C, vitamin K yếu tố T. Trong hạt chứa chất nhầy, axit plantenolic, adnin và cholin.

 

Cây mã đề rất giàu chất đạm cùng các chất dinh dưỡng, bao gồm beta carotene, canxi, vitamin C và K, các dưỡng chất thực vật như allantoin, apigenin, aucubin, baicalein, axit oleanolic, sorbitol và tanin. Trong đó beta carotene giúp tăng cường thị lực và chống lại ung thư, canxi giúp xương chắc khỏe và là một yếu tố cần thiết cho hệ thần kinh khỏe mạnh, vitamin C giúp chống lại ung thư và giảm căng thẳng, vitamin K cần thiết cho máu và sức khoẻ của mạch máu.

 

Lá cây mã đề được dùng làm rau. Ở Việt Nam lá cây mã đề non được dùng làm rau như các loại rau cải khác. Lá rau mã đề non được dùng để ăn sống cùng các loại rau ghém khác, nhất là ăn chung với các loại rau rừng khác. Lá rau mã đề non cũng được dùng để xào, nấu các món canh rau mặn và chay. Canh mã đề nấu với tôm, thịt ăn rất ngon và có tác dụng giải nhiệt, tiểu tiện dễ dàng. Chú ý, khi ăn uống vị mã đề cần kiêng kị những chất kích thích đưa vào cơ thể gây nóng như: rượu, cà phê, gia vị...

 

Nhiều nước ở châu Á và vùng Đông Nam Á khác đều dùng lá cây Mã đề non để làm rau. Ở Nhật Bản rau Mã đề được dùng để ăn sống và nấu các món súp hải sản truyền thống. Ở Nam Mỹ và người bản địa Bắc Mỹ dùng lá Mã đề non để ăn như món salad xanh và lá già dùng để hầm, nấu với thịt.

 

Theo quan điểm của Đông y, cây Mã đề được dùng làm thuốc là cây mọc hoang dại trong tự nhiên, giống cây Mã đề được trồng là giống Mã đề lá lớn có giá trị dược liệu kém hơn các giống Mã đề hoang dại (lá nhỏ) mọc trong môi trường tự nhiên.

 

Theo Đông y, mã đề có vị ngọt, tính lạnh, đi vào các kinh, can, thận và bàng quang; tác dụng chữa đái rắt, ho lâu ngày, viêm khí quản, tả, lị, nhức mắt, đau mắt đỏ, nước mắt chảy nhiều, lợi tiểu... Trong y học cổ truyền Việt Nam, mã đề được dùng làm thuốc lợi tiểu, chữa một số bệnh về tiết niệu, cầm máu, phù thũng, ho lâu ngày, tiêu chảy, chảy máu cam...

 

Tại Ấn Độ, chất nhầy được chiết xuất bằng cách nghiền vỏ hạt của một loài mã đề có tên Plantago ovata để bào chế loại thuốc nhuận tràng được bán như là Isabgol, một loại thuốc nhuận tràng để điều trị chứng đường ruột bất thường và táo bón.

 

Nó cũng được sử dụng trong một số ngũ cốc để điều trị chứng cao cholesterol mức độ nhẹ tới vừa phải cũng như để làm giảm lượng đường trong máu. Nó từng được sử dụng trong y học Ayurveda và Unani của người dân bản xứ cho một loạt các vấn đề về ruột, bao gồm táo bón kinh niên, lỵ amip và bệnh tiêu chảy. Tại Bulgaria, lá của Plantago major được sử dụng làm thuốc để chống nhiễm trùng ở các vết đứt hay vết xước nhờ các tính chất kháng trùng của nó. Các vị thuốc sau từ cây mã đề:

 

* Xa tiền tử (Semen plantaginis) là hạt phơi khô hay sấy khô của mã đề.

 

* Mã đề thảo (xa tiền thảo, Herba plantaginis) là toàn cây bỏ rễ phơi hay sấy khô.

 

* Lá mã đề (Folium plantaginis) là lá tươi hoặc sấy khô.

 

Theo Đông y, cây mã đề có tính lạnh, vị ngọt, giúp thanh nhiệt, mát máu, phát hãn, làm sáng mắt…và còn nhiều công dụng khác. Điều này không có nghĩa mọi người đều có thể sử dụng loại cây này.

 

Những điều cần lưu ý khi sử dụng cây mã đề

 

Theo Lương y Bùi Đắc Sáng, khi sử dụng cây mã đề bạn cần lưu ý những điều dưới đây:

 

1. Lá:

 

Phụ nữ mang thai khi dùng phải thận trọng.

 

Người già đái đêm nhiều, thận kém không nên dùng.

 

2. Hạt:

 

Không phải thấp nhiệt không nên nên dùng.

 

Những người đi tiểu nhiều, táo bón, không có thấp nhiệt, thận hư, dương khí hạ giáng thì không nên dùng.

 

3. Kiêng trị:

 

Sử dụng mã đề chú ý kiêng chất kích thích, gây nóng như rượu, bia, cà phê, các loại gia vị nóng.

@bachkhoathunet

Read More